TĘTNO – CO TO TAKIEGO?

TĘTNO – CO TO TAKIEGO?

Tętno (puls) to potoczne określenie na częstość bicia serca, czyli liczby jego uderzeń w ciągu minuty. Zależy ono nie tylko od skurczów serca, ale także od elastyczności ścian tętniczych.

To ważny i łatwy do zbadania wskaźnik. Parametr ten jest jednym z istotnych dla oceny wydolności układu sercowo-naczyniowego. Bierzemy go też pod uwagę, kiedy mowa o czynnikach ryzyka udaru mózgu.

Norma dla poszczególnych grup wiekowych: 

noworodek 100-180/min

niemowlak 100 – 160/min 

1-3 rok życia 90-150/min

4-5 rok życia 80-140/min 

6-12 rok życia 70-120/min

13-16 rok życia 70-85/min

po 16 roku życia 60-70 /min

młodzież 85/min 

dorośli 70/min

seniorzy 60/min

Wartości powyżej norm świadczą o tachykardii, a poniżej o bradykardii. 

Gdzie najłatwiej zbadać tętno?

Najprościej na naczyniach, które leżą tuż pod skórą, wtedy łatwo jest wyczuć pulsowanie naczynia. 

Dlatego najczęściej puls badany jest na:

👉 tętnicy szyjnej

👉 tętnicy promieniowej

👉 tętnicy udowej

👉 tętnicy grzbietowej stopy

Dobrze jest porównać to tętno, które wyczuwamy z tętnem, które wysłuchamy na klatce piersiowej. Powinno być skoordynowane. 

Jak możemy zbadać puls? 

Do oszacowania częstości fali tętna nie potrzebujemy specjalistycznych narzędzi. Wystarczy ucisnąć tętnicę palcami i policzyć ile uderzeń fali tętna wyczuliśmy pod palcami w ciągu jednej minuty.

Co oceniamy badając puls?

Do podstawowych parametrów oceny tętna należy symetria (powinno być takie same po lewej jak i po prawej stronie), częstotliwość (równa ilośc uderzeń serca na minutę), amplituda oraz miarowość (jednakowe odstępy między uderzeniami). Przy bardziej zaawansowanej ocenie bierze się pod uwagę czas trwania fali skurczowej oraz obecność szmerów nad tętnicami. 

Tachykardia – zbyt szybka akcja serca

Do jej przyczyn możemy zaliczyć:

💚 gorączkę

💚 odwodnienie

💚 stres

💚 wysiłek fizyczny

💚 nadczynność tarczycy

💚 niedokrwistość

💚 przyjmowane leki

💚 krwawienie

Możemy odczuwać to jako 🫀 kołatanie serca, uczucie ucisku w klatce piersiowej, duszność, 🥴 zawroty głowy, omdlenia.

Bradykardia – zbyt wolna akcja serca

Do jej przyczyn zaliczamy:

💊 leki zwalniające akcję serca

💊 zaburzenia elektrolitowe

💊 niedoczynność tarczycy

Objawiać się może:

😖 osłabieniem

😖 zawrotami głowy

😖 zmęczeniem

😖 zaburzeniami koncentracji

😖 omdleniami

Nierówne tętno może świadczyć o zaburzeniach rytmu serca np. migotanie przedsionków.

Migotanie przedsionków to arytmia, która polega na nieskoordynowanym i szybkim pobudzeniu przedsionków serca 350-700/minutę. Tego typu nieprawidłowa praca serca zmniejsza jego wydajność w pompowaniu krwi z przedsionków do komór. W efekcie w przedsionkach mogą powstawać skrzepy krwi. Zakrzepy te mogą następnie przemieścić się razem z krwią w efekcie zatykając naczynia krwionośne w mózgu. To może z kolei prowadzić do najcięższego powikłania migotania przedsionków – niedokrwiennego udaru mózgu

Puls jest łatwy do skontrolowania w domu. Warto o tym pamiętać i badać go co jakiś czas. W przypadku wykrycia nieprawidłowości należy zgłosić się do lekarza rodzinnego, który skontroluje akcję serca i ewentualnie pokieruje na dalsze badania lub na konsultację specjalistyczną.

Pamiętaj, że wczesne wykrycie nieprawidłowej pracy serca może uchronić przed poważnymi konsekwencjami tj. zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, nagłe zatrzymanie krążenia. 

Dodaj komentarz