SATRUARCJA – CO TO JEST?

SATRUARCJA – CO TO JEST?

  • Post category:Medycyna

Satruacja (łac.saturatio) czyli nasycenie cieczy gazem. W medycynie oznacza to ilośc tlenu zawartego we krwi.

Tlen to najważniejszy pierwiastek niezbędny do życia człowiekowi. A śmierć przez uduszenie jest najgorsza z możliwych. 

Za transport tlenu odpowiedzialne są krwinki czerwone (erytrocyty). Zawierają one hemoglobinę czyli białko, które nadaje czerwony kolor krwi. Hemoglobina zawiera atom żelaza, który ma zdolność łączenia się z tlenem. 

W trakcie oddychania tlen dostaje się do organizmu człowieka. W płucach zachodzi wymiana gazowa na zasadzie dyfuzji czyli swobodnego przenikania. Tlen łączy się z hemoglobiną i powstaje oksyhemoglobina, a krew staje się jasnoczerwona. Taka krew jest tętnicami rozprowadzana do wszystkich narządów. U zdrowego człowieka 100 ml krwi przenosi 20 ml tlenu. Serce pompuje 5000 ml krwi w ciągu minuty, czyli tkanki i narządy otrzymują 1000 ml tlenu na minutę.

Tkanki wykorzystują 250 ml tlenu na minutę, więc zapas tlenu przy słabej jego podaży jest niewielki.

Gdy dojdzie do zatrzymania akcji serca tkanki zaczynają obumierać z powodu braku tlenu po ok. 3 minutach.

Choroby płuc, wady serca mogą odprowadzać do obniżonego wysycenia krwi tlenem. Niską saturację może spowodować wadliwa budowa erytrocytów np.sierpowate, zatrucie gazami np. tlenkiem węgla (czadem).

NORMA SATURACJI

U zdrowego człowieka oddychającego powietrzem saturacja w naczyniach tętniczych wynosi 95-99%, a w żyłach 75%. 

Człowiek oddychający tlenem na saturację 99-100%

Saturacja, która utrzymuje się na poziomie 70% uznawana jest za zagrażającą życiu.

Dochodzi wówczas do uszkodzenia tkanek i narządów. Mogą wystąpić zaburzenia percepcji, uszkodzenia mózgu, a następnie śmierci. Taki pacjent powinien być zaintubowany i podłączony do aparatury wspomagającej oddychanie.

Każda wartość saturacji poniżej 95% zagraża hipoksją, czyli dysproporcją między zapotrzebowaniem a dostarczeniem tlenu do tkanek. W skrócie mówiąc jest to niedotlenienie tkanek, które objawia się:

  • senność
  • zmęczenie
  • bóle i zawroty głowy
  • zaburzenia ostrość widzenia
  • niewyraźna mowa
  • dusznością
  • trudnościami w oddychaniu, zwiększenie liczby oddechów
  • tachykardia
  • sinicą centralną (fioletowe zabarwienie ust, języka i błon śluzowych)
  • utrata przytomności

Pacjent ze stwierdzona saturacją >95% powinien otrzymać tlen. Sinica centralna pojawia się zwykle, kiedy saturacja ma wartość poniżej 85%.

ZALEŻNOŚĆ MIĘDZY DUSZNOŚCIĄ A SATURACJĄ

Duszność jest to objaw bardzo subiektywny, który pojawia się w różnych chorobach i stanach, w tym w stanach silnego wzburzenia emocjonalnego. Nie można więc uznać, że saturacja jest miarą duszności. Zdarza się, że człowiek odczuwa dużą duszność przy prawidłowej saturacji.

Natomiast każda obniżona saturacja doprowadzi do mniejszej lub większej duszności. 

Wraz z obniżeniem saturacji pojawia się sinica centralna i to ona w sposób prosty koreluje z saturacją. Jedynym wyjątkiem jest tu niedokrwistość, w której (z braku hemoglobiny we krwi) sinica pojawia się później i jest słabiej wyrażona niż u chorych w prawidłowymi parametrami krwi czerwonej.

POMIAR SATURACJI

Pulsoksymetr to urządzenie elektroniczne, które mierzy wysycenie krwi tlenem. Dodatkowo mierzy także puls, czyli częstość bicia serca. 

Saturację krwi mierzymy metodą pulsoksymetrii. Polega to na emitowaniu światła o długości fal 660 nm, czyli światło czerwone oraz 940 nm, czyli światło podczerwone. Hemoglobina pochłania długość tych fal w różnym stopniu w zależności od tego czy transportuje tlen czy dwutlenek węgla. Na podstawie stałej absorpcji oraz różnic w pochłanianiu fal przez hemoglobinę pulsoksymetr oblicza stopień nasycenia hemoglobiny tlenem. Wynik podawany jest w procentach (%).

Piśmiennictwo:

1. Pulse oximetry training manual, WHO Library Cataloguing-in-Publication Data, 
2. Brant B. Hafen; Sandeep Sharma, Oxygen Saturation, 2020, 
3. Antczak A. (red.): Pulmonologia. Medical Tribune Polska 2010